MiCA in België: wat verandert er voor Belgische cryptobeleggers?

De Europese cryptoregels zijn een nieuwe fase ingegaan. Sinds 1 juli 2026 is de overgangsperiode voor aanbieders van cryptoactivadiensten afgelopen. Wie dergelijke diensten in Europa wil aanbieden, moet in principe onder het MiCA-regime gemachtigd zijn. Opvallend: de Belgische lijsten van de FSMA vermelden op 11 september nog altijd geen enkele Belgische aanbieder. Maar dat betekent niet dat Belgische beleggers geen vergunde buitenlandse exchanges meer kunnen gebruiken.

Voor jarenlang was cryptoregulering binnen Europa een lappendeken. Een cryptobedrijf kon in Nederland onder andere regels vallen dan in België, Frankrijk of Duitsland. Registratie in één land betekende bovendien niet automatisch dat dezelfde regels in de rest van Europa golden.

Met MiCA — Markets in Crypto-Assets Regulation — probeert de Europese Unie daar verandering in te brengen.

MiCA creëert één Europees regelgevend kader voor een groot deel van de cryptosector. Voor Belgische gebruikers betekent dat onder andere dat veel duidelijker moet worden welke onderneming achter een cryptoplatform zit, waar die onderneming gereguleerd wordt en voor welke cryptodiensten ze daadwerkelijk toestemming heeft.

De overgang naar dat nieuwe systeem is ondertussen niet meer theoretisch. Voor cryptodienstverleners is een belangrijke deadline verstreken.

Wat is MiCA precies?

MiCA staat voor Markets in Crypto-Assets Regulation, officieel Verordening (EU) 2023/1114.

De verordening werd ingevoerd om binnen de Europese Unie gemeenschappelijke regels vast te leggen voor cryptoactiva en bedrijven die diensten rond die activa aanbieden.

Een belangrijk onderdeel daarvan is de regulering van zogenaamde Crypto-Asset Service Providers, meestal afgekort tot CASP.

Daaronder vallen verschillende soorten diensten. Denk bijvoorbeeld aan het bewaren van crypto voor klanten, het exploiteren van een handelsplatform, het omwisselen van crypto tegen euro's, het omwisselen van verschillende cryptoactiva, het uitvoeren van orders en bepaalde vormen van advies of portefeuillebeheer.

MiCA bepaalt dat iemand dergelijke cryptodiensten binnen de Europese Unie niet zomaar commercieel mag aanbieden. De onderneming moet daarvoor een CASP-vergunning hebben, of tot een categorie van reeds gereguleerde financiële instellingen behoren die onder de voorwaarden van artikel 60 cryptodiensten mag aanbieden.

Waarom was 1 juli 2026 zo belangrijk?

MiCA werd niet van de ene dag op de andere volledig ingevoerd.

Bedrijven die vóór 30 december 2024 volgens de bestaande nationale wetgeving legaal cryptodiensten aanboden, konden onder bepaalde voorwaarden tijdelijk verder werken.

Die overgangsregeling kon volgens MiCA lopen tot 1 juli 2026, of eindigen zodra een vergunning werd verleend of geweigerd.

Voor België liep die overgangsperiode uiterlijk tot 30 juni 2026.

Vanaf 1 juli moeten aanbieders die onder de vergunningsplicht vallen dus over de vereiste MiCA-status beschikken om hun diensten voort te zetten. De FSMA zegt uitdrukkelijk dat aanbieders zonder dergelijke vergunning hun aanbod van deze diensten in Europa moeten stopzetten.

Dat maakt september 2026 interessant: we zitten niet langer midden in de overgangsfase. De deadline ligt inmiddels ruim achter ons.

En wat gebeurt er in België?

Hier wordt het opmerkelijk.

De FSMA houdt onder andere een lijst bij van Belgische aanbieders van cryptoactivadiensten die volgens artikel 63 van MiCA een vergunning hebben gekregen.

De toestand van die lijst op 11 september 2026:

Nihil.

Met andere woorden: op die specifieke FSMA-lijst staat momenteel geen enkele Belgische CASP met een vergunning van de FSMA.

Er bestaat daarnaast een tweede Belgische lijst.

Artikel 60 van MiCA voorziet namelijk dat bepaalde ondernemingen die al onder andere financiële regelgeving vallen, onder voorwaarden cryptodiensten kunnen aanbieden nadat zij hun bevoegde toezichthouder daarvan op de hoogte hebben gebracht.

Ook de Belgische FSMA-lijst met dergelijke meldingen werd op 11 september 2026 bijgewerkt.

Ook daar staat:

Nihil.

Dat levert dus een opvallend beeld op:

 

Belgische FSMA-lijstToestand 11 september 2026Vergunde Belgische CASP's — artikel 63NihilBelgische artikel 60-meldingenNihil

 

Betekent dit dat er geen legale crypto-exchanges in België actief zijn?

Nee.

Dit is waarschijnlijk het belangrijkste onderscheid van het hele artikel.

MiCA is juist ontworpen als Europees systeem.

Een CASP die in één EU-lidstaat een vergunning krijgt, kan onder de voorwaarden van MiCA zijn cryptodiensten ook grensoverschrijdend in andere lidstaten aanbieden. Artikel 59 bepaalt expliciet dat een vergunde CASP zijn diensten in de hele Unie kan aanbieden en daarvoor niet noodzakelijk fysiek aanwezig hoeft te zijn in iedere lidstaat.

Een exchange die Belgische klanten bedient, hoeft dus niet noodzakelijk een Belgische FSMA-vergunning te hebben.

Een onderneming kan bijvoorbeeld in een andere Europese lidstaat haar MiCA-vergunning hebben gekregen en van daaruit diensten aanbieden aan Belgische klanten.

Daarom mag de vermelding “Nihil” bij de FSMA absoluut niet worden geïnterpreteerd als “er zijn geen gereguleerde exchanges beschikbaar voor Belgen”.

Het zegt iets veel specifiekers: er staan momenteel geen aanbieders op deze twee Belgische FSMA-lijsten.

Wie houdt dan het Europese overzicht bij?

Daar komt ESMA, de European Securities and Markets Authority, in beeld.

ESMA houdt het centrale Europese MiCA-register bij. Daarin worden onder andere opgenomen:

• vergunde cryptoactivadienstverleners;
• uitgevers van bepaalde gereguleerde cryptoactiva;
• crypto-whitepapers;
• en entiteiten die cryptodiensten aanbieden zonder de vereiste toestemming.

De gegevens worden aangeleverd door de bevoegde nationale toezichthouders.

De meest recente versie die CRNIBE voor dit artikel controleerde, is bijgewerkt op 9 september 2026. ESMA geeft daarbij aan dat het register regelmatig wordt bijgewerkt.

Voor een Belgische gebruiker is dat Europese register daarom minstens zo belangrijk als de Belgische FSMA-lijst.

Wat verandert MiCA voor een exchange?

Een MiCA-vergunning is meer dan alleen een vermelding van een bedrijfsnaam in een register.

CASP's moeten aan verschillende organisatorische, operationele en prudentiële voorwaarden voldoen. Het doel daarvan is onder meer de bescherming van klanten, marktintegriteit en financiële stabiliteit te verbeteren.

MiCA legt bijvoorbeeld vast dat een CASP zich eerlijk, billijk en professioneel tegenover zijn klanten moet gedragen.

Informatie aan klanten moet duidelijk en niet misleidend zijn. Dat geldt ook voor marketing.

CASP's moeten klanten waarschuwen voor de risico's van transacties in cryptoactiva en informatie over onder andere prijzen, kosten en vergoedingen openbaar maken.

Dat klinkt misschien vanzelfsprekend, maar het is een belangrijk verschil met de beginjaren van crypto, waarin consumenten vaak zaken deden met ondernemingen waarvan zelfs de juridische structuur moeilijk te achterhalen was.

Een MiCA-vergunning betekent niet dat crypto veilig wordt

Hier moet een belangrijke nuance bij.

Gereguleerd betekent niet risicoloos.

Een MiCA-vergunning is geen Europees kwaliteitslabel dat garandeert dat een cryptomunt zal stijgen, dat een project betrouwbaar is of dat een belegger geen geld kan verliezen.

De regelgeving stelt voorwaarden aan de dienstverlener.

Het marktrisico van crypto blijft bestaan.

Bitcoin kan fors dalen. Een altcoin kan instorten. Een blockchainproject kan mislukken. Smart contracts kunnen kwetsbaarheden bevatten en een belegger kan nog altijd een slechte investeringsbeslissing nemen.

Ook een vermelding van een crypto-whitepaper in het ESMA-register betekent niet dat ESMA het betreffende project heeft goedgekeurd. ESMA waarschuwt zelf dat de daarin opgenomen whitepapers niet door een bevoegde autoriteit zijn beoordeeld of goedgekeurd; de uitgever blijft verantwoordelijk voor de inhoud.

Dat onderscheid is belangrijk:

MiCA reguleert de marktstructuur en dienstverleners. Het elimineert het beleggingsrisico niet.

Hoe controleer je als Belg zelf een exchange?

Voor Belgische cryptogebruikers wordt het daarom steeds belangrijker om niet alleen naar de merknaam van een exchange te kijken.

Kijk naar de juridische onderneming die daadwerkelijk jouw rekening beheert.

Een platform kan internationaal onder één bekende commerciële naam werken terwijl Europese klanten contractueel klant zijn van een specifieke Europese dochteronderneming.

Controleer vervolgens:

1. Welke juridische entiteit levert mijn diensten?
Dat staat doorgaans in de gebruiksvoorwaarden of juridische informatie van het platform.

2. In welk Europees land is die onderneming gevestigd?

3. Heeft precies die onderneming een MiCA/CASP-vergunning?

4. Welke toezichthouder heeft de vergunning afgegeven?

5. Welke cryptodiensten vallen onder die vergunning?

Dat laatste is niet onbelangrijk. Een vergunning vermeldt namelijk welke diensten een CASP daadwerkelijk mag aanbieden. MiCA bepaalt dat de bevoegde autoriteit de toegestane cryptodiensten in de vergunning moet specificeren.

Een logo van een toezichthouder of simpelweg de tekst “EU regulated” op een website is dus geen vervanging voor controle in het officiële register.

En hoe zit het met Belgische banken?

Ook hier is MiCA iets subtieler dan “iedereen moet een nieuwe cryptovergunning aanvragen”.

Artikel 60 bevat een regeling voor bepaalde ondernemingen die al onder financieel toezicht staan, zoals kredietinstellingen, beleggingsondernemingen en bepaalde andere gereguleerde financiële instellingen.

Afhankelijk van het type instelling en de diensten die ze willen aanbieden, kunnen zij onder bepaalde voorwaarden via een notificatieprocedure cryptodiensten aanbieden.

Dat verklaart waarom de FSMA twee verschillende categorieën toont: artikel 63-vergunningen en artikel 60-meldingen.

Op 11 september staat bij beide Belgische FSMA-overzichten nog altijd Nihil.

België had vóór MiCA al een bijzonder uitgangspunt

Er is nog een interessante Belgische nuance.

Volgens de FSMA heeft zij onder het Belgische nationale regime dat vóór MiCA gold geen enkele registratie verleend.

De toezichthouder schrijft dat vóór het aflopen van die regels geen enkele aanvrager een volledige aanvraag had ingediend waarmee werd aangetoond dat aan alle wettelijke en reglementaire registratievoorwaarden was voldaan.

Dat helpt verklaren waarom België anders kan ogen dan sommige andere Europese landen waar al grotere nationale groepen geregistreerde cryptobedrijven bestonden voordat MiCA van kracht werd.

Waarom MiCA voor CRNIBE belangrijk blijft

Dit wordt geen onderwerp dat na één artikel klaar is.

De komende maanden kunnen nieuwe CASP-vergunningen worden verleend, buitenlandse aanbieders hun Europese structuur aanpassen en toezichthouders waarschuwingen publiceren over ondernemingen die zonder de vereiste toestemming actief zijn.

Bovendien publiceert ESMA het centrale register regelmatig opnieuw.

Voor CRNIBE betekent dit dat de combinatie van FSMA + ESMA een vaste bron kan worden voor de rubriek Regelgeving & MiCA.

Wanneer een grote exchange zegt een vergunning te hebben, hoeven we dus niet alleen het persbericht van die exchange over te nemen.

We kunnen het controleren.

CRNIBE CONTROLE ✓

Vraag: Zijn er op dit moment Belgische aanbieders met een CASP-vergunning op de FSMA-lijst?

Antwoord: Nee.

FSMA artikel 63-lijst: Nihil
FSMA artikel 60-lijst: Nihil
Stand van de Belgische lijsten: 11 september 2026
ESMA-register gecontroleerd: versie van 9 september 2026
Betekent “Nihil” dat Belgen geen vergunde buitenlandse CASP kunnen gebruiken? Nee
Kan een CASP met een vergunning uit een andere EU-lidstaat diensten in België aanbieden? Ja, onder de grensoverschrijdende MiCA-regels.

Bronnen

FSMA — Einde overgangsperiode voor aanbieders van cryptoactivadiensten
FSMA — Vergunde Belgische aanbieders van cryptoactivadiensten
FSMA — Belgische aanbieders die hun voornemen hebben meegedeeld
FSMA — Crypto-Asset Service Provider (CASP)
ESMA — MiCA-register
EUR-Lex — volledige MiCA-verordening (EU) 2023/1114

Categorie: Regelgeving & MiCA
Publicatiedatum: 12 september 2026
Status: Bronnen gecontroleerd
CRNIBE — feiten vóór hype